Menu
18 / 11 / 2019 - 11:11 pm
A Site By Your Side
A+ A A-

  • - Κατηγορία: ΕΚΚΕΝΤΡΑ

nude 2

«As female nude, woman is body, is nature opposed to male culture which in turn, is represented by the very act of transforming nature, that is, the female model or motif, into the ordered forms and color of a cultural artifact, a work of art.»

«Ως γυναικείο γυμνό, η γυναίκα είναι σώμα, είναι η φύση που αντιτίθεται στον αντρικό πολιτισμό, αναπαρίσταται από την ίδια την πράξη του μετασχηματισμού της φύσης της,
όπου το γυναικείο μοντέλο ή μοτίβο μέσα από καθορισμένες μορφές και χρώματα του πολιτιστικού τεχνουργήματος γίνεται ένα έργο τέχνης.»
Parker and Pollock [1]

 

1. Εισαγωγή

 

Η γύμνια είναι το πιο ισχυρό οπτικό σημάδι πως ένα σώμα είναι διαθέσιμο για σεξουαλική επαφή με κάποιο άλλο σώμα. Από τότε που η τέχνη μπαίνει μεταξύ του καλλιτέχνη και του θεατή, μπορεί κανείς να ισχυρισθεί πως η τέχνη που αναπαριστά το γυμνό σώμα εξυπηρετεί τον καλλιτέχνη ως σεξουαλικό δέλεαρ αλλά και ως ασπίδα ενάντια στην οικειότητα. Αυτό μπορεί να εξηγήσει το γιατί το γυναικείο γυμνό έχει αποκτήσει μια μεγάλη ποικιλία από αμφισημίες και ερμηνείες που σχετίζονται με την κατασκευή του φύλου και της ταυτότητας. Στην ιστορία της ευρωπαϊκής τέχνης, οι αμφισημίες-ασάφειες, συγκαλυμμένες, διεισδύουν στις αναπαραστάσεις του γυναικείου σώματος, αποδίδοντας το νόημα με ή χωρίς διαφάνεια. Ως αποτέλεσμα, το γυναικείο γυμνό έγινε το πιο συναρπαστικό και συνταραχτικό σύμβολο της δυτικής οπτικής τέχνης. Για αιώνες οι καλλιτέχνες το εκμεταλλεύονταν και το εξευγένιζαν, ενώ οι φιλότεχνοι υπέκυπταν στη γοητεία του και σοκαρίζονταν από τον ερωτισμό του. Οι ψυχαναλυτές και οι φεμινίστριες ήταν οι πρώτοι που διερεύνησαν την αμφισημία της ερωτικής του έλξης. [2]

Στο παρακάτω ερευνητικό θέμα θα επικεντρωθούμε στον τρόπο με τον οποίο οι φεμινίστριες καλλιτέχνιδες άλλαξαν για πάντα την έννοια του γυναικείου γυμνού. Τι αλλάζει στο γυναικείο γυμνό όταν η καλλιτέχνης είναι η ίδια γυναίκα; Πώς το φύλο του καλλιτέχνη επηρεάζει την τέχνη που παράγεται; Ένας άντρας καλλιτέχνης βλέπει το γυναικείο σώμα διαφορετικά από μια γυναίκα;

Για να καταλήξουμε σε συμπεράσματα θα χρειαστεί στο πρώτο κεφάλαιο να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή στο γυναικείο γυμνό και στα βασικά θέματα που κυριαρχούσαν στη Δυτική Τέχνη από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα.

Στη συνέχεια θα μελετήσουμε τις θεωρίες που βρίσκονται πίσω από το γυμνό ευρύτερα, όπως τις ανέπτυξαν ο Kenneth Clark και ο John Berger, και θα μάθουμε ποια είναι η διάκριση ανάμεσα στο «naked» και το «nude», πώς το γυμνό σώμα μεταμορφώνεται μέσα από την καλλιτεχνική πράξη.

Στο τέταρτο κεφάλαιο θα ξεκινήσουμε μια ιστορική αναδρομή στις αρχές του φεμινιστικού κινήματος στην τέχνη, που κυριάρχησε στην Αμερική στα 70s, έδωσε φωνή και άποψη στις γυναίκες καλλιτέχνιδες και τους επέτρεψε να εκθέτουν τα έργα τους. Το ίδιο φεμινιστικό κίνημα κατόρθωσε να αναδιαμορφώσει την ιστορία της τέχνης ώστε να αναγνωρισθούν και οι γυναίκες που παρήγαγαν τέχνη στο παρελθόν και είχαν θαφτεί και χαθεί από τη μνήμη και την ιστορία της πατριαρχικής κοινωνίας.

Στο πέμπτο λοιπόν κεφάλαιο θα επιχειρήσουμε μια αναδρομή στην ιστορία της γυναικείας τέχνης από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, παρουσιάζοντας τις μεγαλύτερες καλλιτέχνιδες και τα ριζοσπαστικά για την εποχή έργα τους.

Στο έκτο κεφάλαιο θα δούμε πώς οι φεμινιστικές θεωρίες και η φεμινιστική τέχνη άλλαξαν ριζικά την αναπαράσταση του γυναικείου σώματος στην τέχνη.

Μετά τη θεωρητική εισαγωγή, στο έβδομο κεφάλαιο, θα περάσουμε στις τρεις καλλιτέχνιδες που με τα έργα τους διαχειρίστηκαν το γυμνό σώμα με διαφορετικό τρόπο η καθεμία, αντιπροσωπεύοντας διαφορετικές εποχές και αλλάζοντας το γυναικείο γυμνό η καθεμία με τον τρόπο της. H Carolee Schneemann θεωρείται από τις πρωτοπόρους του φεμινιστικού κινήματος και ασχολήθηκε περισσότερο με το βίντεο και την περφόρμανς στις αρχές των 60s, χρησιμοποιώντας το σώμα της ενεργητικά στην καλλιτεχνική παραγωγή. Λίγο αργότερα, στα 70s, η Ηαnnah Wilke με τον δικό της ερωτικό και ναρκισσιστικό τρόπο, χρησιμοποιεί το δικό της σεξουαλικό σώμα στην τέχνη, με την τεχνική της αυτοφωτογραφίας, ενώ παράγει πολλά αιδοιόμορφα γλυπτά για να απενοχοποιήσει τα γυναικεία γεννητικά όργανα. Τέλος, η Jenny Saville στα 90s ζωγραφίζει τεράστιους πίνακες από παχύσαρκες γυναίκες, σε μια προσπάθεια απόρριψης της σημερινής κουλτούρας αδυνατίσματος και ομορφιάς, δίνοντας στο γυμνό γυναικείο σώμα νέα μορφή.

nude 3

Οι τρεις καλλιτέχνιδες που επιλέχτηκαν για να υποστηρίξουν αυτό το ερευνητικό θέμα, αντιπροσωπεύουν διαφορετικές γενιές και χρονικές περιόδους του φεμινιστικού κινήματος στην τέχνη, ενώ χρησιμοποιούν και διαφορετικά μέσα αναπαράστασης στη δουλειά τους. Παρ’ όλα αυτά, και οι τρεις προσπαθούν να αναπαραστήσουν το γυναικείο σώμα μέσω της τέχνης με μια γυναικεία οπτική και να του προσδώσουν μια νέα λειτουργικότητα πέραν αυτής του ερωτικού αντικειμένου.

Όπως προείπαμε, το γυναικείο γυμνό είναι ένας τόπος της τέχνης γεμάτος αμφισημίες, που επιδέχεται πολλές διαφορετικές ερμηνείες και σημαίνει για τον κάθε άνθρωπο κάτι διαφορετικό. Έτσι, θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να καταλήξουμε σε έναν ορισμό του τι σημαίνει φεμινιστικό γυμνό. Θα αρκεστούμε στα στοιχεία που οι γυναίκες καλλιτέχνιδες αναγκάστηκαν να απορρίψουν από την ως τότε ιστορία του γυμνού και στα στοιχεία που χρειάστηκε να ενσωματώσουν ώστε οι ίδιες να αναπαραστήσουν όπως θέλουν το γυναικείο σώμα μέσα από τη δική τους οπτική.

ερευνητική εργασία
Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 2014
φοιτήτρια: Καίσαρ Μαρίλια 7167
επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λία Γυιόκα

Σημειώσεις

[1] Parker.R and Pollock G.,(1981), Old Mistresses: Women, Art and Ideology ,σελ. 119

[2] Mc Donald (2001), Erotic ambiguities: the female nude in art,σελ.7

Πηγή: http://www.academia.edu/

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ